Od 1 stycznia 2025 r. obowiązuje nowa Polska Klasyfikacja Działalności, czyli PKD 2025. Przez dwa lata można było stosować ją równolegle ze starą klasyfikacją z 2007 r. Okres przejściowy kończy się 31 grudnia 2026 r. Dla zarządu spółki z o.o. oznacza to konkretne pytanie: czy złożyć wniosek do KRS samodzielnie, czy poczekać na zmianę z urzędu. Poniżej opisujemy, co wynika z przepisów, a co zostaje ocenie w indywidualnej sprawie.
Co dokładnie kończy się 31 grudnia 2026 r.
PKD 2025 wprowadzono rozporządzeniem Rady Ministrów z 18 grudnia 2024 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (Dz.U. 2024 poz. 1936), które weszło w życie 1 stycznia 2025 r. Zgodnie z jego § 2 ust. 1 klasyfikację PKD 2007 można było stosować równocześnie z nową, jednak nie dłużej niż do 31 grudnia 2026 r. Podmiot wpisany do KRS lub rejestru REGON, który przed upływem tego terminu złożył wniosek o zmianę wpisu w zakresie przedmiotu działalności, stosuje już PKD 2025 (§ 2 ust. 3 rozporządzenia).
Samo rozporządzenie nie przewiduje jednak żadnego automatu. Skutki braku działania po 2026 r. wynikają z ustawy z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o statystyce publicznej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2025 poz. 1792).
Zmiana z urzędu: co przewiduje ustawa
Ustawa o statystyce publicznej przewiduje automatyczne przeklasyfikowanie przedmiotu działalności w Krajowym Rejestrze Sądowym, a także w CEIDG i rejestrze REGON, po upływie okresu równoczesnego stosowania obu klasyfikacji. W przypadku spółek wpisanych do KRS mechanizm opisuje dodany do ustawy o KRS art. 20e. Po zakończeniu okresu równoczesnego stosowania dokonywany jest wpis polegający na automatycznym wykreśleniu starego przedmiotu działalności i wpisaniu nowego. Sposób wpisu zależy od tego, jak kody łączą się ze sobą:
- gdy relacja między starym a nowym kodem jest jednoznaczna, nowy kod wpisuje się według tej relacji,
- gdy relacja jest wieloznaczna (jeden stary kod rozpada się na kilka nowych albo odwrotnie), kod wpisuje się według szczegółowych interpretacji relacji wieloznacznych,
- w pozostałych przypadkach stary kod jest po prostu wykreślany, bez wpisania nowego.
Z tego wynika główne ryzyko. Automat nie bada, czym spółka faktycznie się zajmuje. Przy relacjach wieloznacznych może wpisać kod, który nie odpowiada rzeczywistej działalności, a w skrajnym przypadku w rejestrze może zostać wykreślony przedmiot działalności, w tym przeważającej.
Wykreślona działalność przeważająca: pięć lat na zgłoszenie
Jeżeli w KRS zostanie wykreślony przedmiot przeważającej działalności na podstawie art. 20e ust. 1 pkt 3, podmiot wpisany do rejestru przedsiębiorców ma obowiązek zgłosić przedmiot przeważającej działalności według PKD 2025 przy pierwszym wniosku o zmianę danych w rejestrze, nie później niż w terminie pięciu lat od dnia wykreślenia (art. 22 ust. 2 ustawy o KRS). Jeżeli przedmiot działalności wynika z umowy spółki, zgłoszenie nie wymaga zmiany umowy. Przepis ten dotyczy wyłącznie opisanej sytuacji, więc nie zwalnia z oceny, czy opis działalności w umowie spółki nadal odpowiada rzeczywistości.
Opłata za wniosek
Wniosek o wykreślenie przedmiotu działalności według dotychczasowej klasyfikacji i wpisanie przedmiotu według nowej, złożony w okresie równoczesnego stosowania obu klasyfikacji, nie podlega opłacie sądowej (art. 20e ust. 3 ustawy o KRS). Okres ten kończy się 31 grudnia 2026 r., więc ma to znaczenie praktyczne właśnie teraz: wniosek złożony do końca roku jest wolny od opłaty. Ustawa nie rozstrzyga wprost, jak będzie z opłatą przy wniosku składanym już po tej dacie, dlatego nie zakładamy, że zwolnienie przysługuje także później.
Samodzielny wniosek czy czekanie na urząd
Sama możliwość zmiany z urzędu nie oznacza, że warto z niej korzystać. ZUS w komunikacie z 21 października 2026 r. zachęca do samodzielnej zmiany kodów i podkreśla, że jest to szczególnie ważne, gdy jednemu kodowi PKD 2007 odpowiada kilka kodów PKD 2025. GUS wskazuje z kolei, że samodzielne zgłoszenie zmian do rejestru w okresie przejściowym jest szczególnie istotne. Samodzielny wniosek ma sens z trzech powodów:
- sami wybieramy kody, które odpowiadają faktycznej działalności spółki, zamiast polegać na mechanicznym przełożeniu,
- unikamy sytuacji, w której w rejestrze znajdzie się kod niezgodny z działalnością, a w skrajnym wypadku nie będzie żadnego,
- składamy wniosek w okresie, w którym ustawa przewiduje zwolnienie z opłaty sądowej.
Przy okazji warto sprawdzić, czy przedmiot działalności zapisany w umowie spółki nadal odpowiada temu, co spółka robi i co chce robić w kolejnych latach. Jeżeli nie, wniosek o zmianę wpisu w KRS może iść razem z uchwałą zmieniającą umowę.
Co zrobić do końca roku
- Sprawdzić w odpisie z KRS, jakie kody PKD są wpisane i który jest przeważający.
- Dla każdego kodu ustalić odpowiednik w PKD 2025 i zweryfikować, czy relacja jest jednoznaczna.
- Porównać wynik z umową spółki i faktyczną działalnością.
- Złożyć wniosek o zmianę wpisu w KRS przed 31 grudnia 2026 r.
Pamiętajmy, że zmiana klasyfikacji dotyczy także wpisów w CEIDG, jeśli prowadzimy równolegle jednoosobową działalność. Tam ustawa przewiduje inny mechanizm: zmianę automatyczną do 31 stycznia 2027 r., o ile jest to możliwe, a gdy nie jest możliwa, wykreślenie wpisu z urzędu.
Podsumowanie
PKD 2025 to nie tylko formalność statystyczna. Zmiana z urzędu istnieje, ale jest mechaniczna i w części przypadków może prowadzić do wpisu nietrafnego albo do wykreślenia kodu. Samodzielny wniosek złożony do końca 2026 r. daje kontrolę nad treścią wpisu i pozwala uniknąć opłaty sądowej.
Prowadzimy obsługę prawną spółek handlowych, w tym przygotowanie wniosków do KRS i zmian umów spółek. Więcej o wsparciu dla firm znajdą Państwo na stronie Kancelarii dla przedsiębiorców. Jeśli chcą Państwo sprawdzić wpis swojej spółki i przygotować wniosek, zapraszamy do kontaktu przez tę stronę.