Blog

Przekształcenie JDG w spółkę z o.o.: skutki w PIT i odpowiedzialność za długi

Facebook
Twitter
LinkedIn
Email

Jednoosobowa działalność gospodarcza rośnie, kontrakty są coraz większe, a ryzyko odpowiedzialności całym majątkiem prywatnym zaczyna ciążyć. Wielu przedsiębiorców rozważa wtedy przekształcenie firmy w spółkę z o.o. Kodeks spółek handlowych przewiduje na to osobny tryb, który nie wymaga likwidacji działalności ani zakładania nowego podmiotu od zera. Poniżej wyjaśniamy, jak działa to przekształcenie, co dzieje się w podatkach dochodowych i za co przedsiębiorca odpowiada po przekształceniu.

Kto może przekształcić działalność i w jaką spółkę

Zgodnie z art. 551 § 5 k.s.h. przedsiębiorca będący osobą fizyczną, który wykonuje we własnym imieniu działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy Prawo przedsiębiorców, może przekształcić formę prowadzonej działalności w jednoosobową spółkę kapitałową. Forma prawna spółki (np. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) jest wskazywana w oświadczeniu o przekształceniu (art. 5849 pkt 1 k.s.h.). Przedsiębiorca nie tworzy więc spółki obok firmy, lecz zmienia formę prawną tej samej działalności.

Co się zmienia z chwilą wpisu do rejestru

Przedsiębiorca przekształcany staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu do rejestru, czyli w dniu przekształcenia (art. 5841 k.s.h.). Spółce przysługują wszystkie prawa i obowiązki przedsiębiorcy przekształcanego (art. 5842 § 1). Spółka pozostaje też podmiotem zezwoleń, koncesji oraz ulg przyznanych przedsiębiorcy przed przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja stanowi inaczej (art. 5842 § 2). Przedsiębiorca z dniem przekształcenia zostaje wspólnikiem spółki (art. 5842 § 3).

Jeżeli nowa firma nie polega wyłącznie na dodaniu oznaczenia formy prawnej, spółka musi przez co najmniej rok podawać w nawiasie dawną firmę z dopiskiem „dawniej” (art. 5843 k.s.h.).

Procedura krok po kroku

Art. 5845 k.s.h. wymienia elementy, które muszą wystąpić, aby doszło do przekształcenia:

  • plan przekształcenia wraz z załącznikami i opinią biegłego rewidenta,
  • oświadczenie o przekształceniu,
  • powołanie członków organów spółki,
  • umowa spółki albo statut,
  • wpis spółki do rejestru i wykreślenie przedsiębiorcy z CEIDG.

Plan przekształcenia i oświadczenie o przekształceniu sporządza się w formie aktu notarialnego (art. 5846 i 5849). Plan musi zawierać co najmniej ustalenie wartości bilansowej majątku na dzień z miesiąca poprzedzającego sporządzenie planu, a dołączyć trzeba m.in. wycenę składników majątku i sprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia (art. 5847 § 1 i 2). Przedsiębiorca, który nie prowadzi ksiąg rachunkowych, sporządza to sprawozdanie na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów oraz innych ewidencji, spisu z natury i innych dokumentów (art. 5847 § 3).

Biegłego rewidenta na wniosek przedsiębiorcy wyznacza sąd rejestrowy właściwy według jego siedziby, a biegły składa opinię w terminie określonym przez sąd, nie dłuższym niż dwa miesiące od wyznaczenia (art. 5848 § 2 i 4). Wniosek o wpis przekształcenia do rejestru wnoszą wszyscy członkowie zarządu spółki przekształconej (art. 58411).

Skutki podatkowe: spółka wstępuje w prawa podatkowe przedsiębiorcy

Ordynacja podatkowa stanowi w art. 93a § 4, że jednoosobowa spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną wstępuje w przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa przekształcanego przedsiębiorcy związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wyjątek dotyczy praw, które nie mogą być kontynuowane na podstawie przepisów o opodatkowaniu spółek kapitałowych. Spółka nie zaczyna więc rozliczeń od zera, ale musi sprawdzić, które uprawnienia podatkowe da się utrzymać.

Ustawa o PIT zawiera przepisy szczególne dla tego przekształcenia:

  • wykaz składników majątku, o którym mowa w art. 24 ust. 3a, sporządza się również na dzień przekształcenia przedsiębiorcy w jednoosobową spółkę kapitałową (art. 24 ust. 3f),
  • przy odpłatnym zbyciu udziałów spółki powstałej z przekształcenia koszt uzyskania przychodów ustala się według przyjętej dla celów podatkowych wartości składników majątku, wynikającej z ksiąg, ewidencji i wykazu, określonej na dzień objęcia udziałów, niewyższej jednak niż ich wartość z dnia objęcia ustalona zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT (art. 22 ust. 1ł),
  • dochód ze zbycia takich udziałów to różnica między przychodem a kosztami ustalonymi według art. 22 ust. 1ł (art. 30b ust. 2 pkt 6).

W praktyce oznacza to, że późniejsza sprzedaż udziałów w spółce, która powstała z przekształcenia, nie jest rozliczana jak sprzedaż udziałów kupionych za gotówkę. Koszt zależy od wartości majątku firmy przyjętej dla celów podatkowych na dzień objęcia udziałów i nie może być wyższy niż wartość udziałów z dnia ich objęcia. Dochód z odpłatnego zbycia udziałów jest opodatkowany stawką 19 proc. (art. 30b ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT). Wysokość podatku w konkretnym przypadku zależy od wartości majątku i dlatego warto ją policzyć jeszcze przed złożeniem wniosku o wpis.

Odpowiedzialność za długi sprzed przekształcenia

Przekształcenie nie uwalnia przedsiębiorcy od zobowiązań związanych z dotychczasową działalnością. Osoba fizyczna odpowiada solidarnie ze spółką przekształconą za zobowiązania przedsiębiorcy przekształcanego, związane z prowadzoną działalnością i powstałe przed dniem przekształcenia, przez okres trzech lat od dnia przekształcenia (art. 58413 k.s.h.).

Podobnie w podatkach: jednoosobowa spółka kapitałowa powstała w wyniku przekształcenia odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z osobą fizyczną za zaległości podatkowe przedsiębiorcy powstałe do dnia przekształcenia, związane z prowadzoną działalnością (art. 112b Ordynacji podatkowej). Wierzyciel może więc dochodzić zapłaty zarówno od spółki, jak i od przedsiębiorcy.

Dla przedsiębiorców, którzy chcą zabezpieczyć majątek prywatny, wniosek jest jasny: przekształcenie nie jest sposobem na pozbycie się długów już istniejących.

Co sprawdzić przed decyzją

  1. Czy działalność ma zezwolenia lub koncesje, które mają pozostać przy spółce.
  2. Jaka jest wartość bilansowa majątku i jak wpłynie na koszt uzyskania przychodów przy ewentualnej sprzedaży udziałów.
  3. Jakie zobowiązania i zaległości istnieją na dzień przekształcenia, bo przez trzy lata nadal odpowiada za nie przedsiębiorca.
  4. Kto będzie członkiem zarządu i kto złoży wniosek o wpis do rejestru.

Podsumowanie

Przekształcenie jednoosobowej działalności w spółkę kapitałową jest trybem formalnym, z udziałem notariusza, biegłego rewidenta i sądu rejestrowego, ale pozwala zachować ciągłość działalności i uprawnień. Warto je zaplanować razem z doradcą podatkowym, zanim zapadnie decyzja o terminie wpisu.

Więcej o doradztwie dla firm znajdziesz na stronie Kancelaria Tabert Przyniczka dla przedsiębiorców.

Rozważasz przekształcenie firmy w spółkę z o.o.? Skontaktuj się z Kancelarią Tabert Przyniczka — przeanalizujemy plan przekształcenia, skutki podatkowe i odpowiedzialność za dotychczasowe zobowiązania.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

POZOSTAŁE WPISY