Pakiet usług w pożyczce: kara UOKiK dla Aasa Polska i limit kosztów pozaodsetkowych

19 października 2026 r. Prezes UOKiK nałożył na Aasa Polska karę 3 871 000 zł. Decyzja jest nieprawomocna, spółka może odwołać się do sądu. Zarzut dotyczy praktyki, którą zna wielu pożyczkobiorców: żeby dostać pożyczkę albo dostać ją na lepszych warunkach, trzeba było kupić „dodatkowy” pakiet usług. Poniżej wyjaśniamy, co ustalił UOKiK, jak takie pakiety ocenia ustawa o kredycie konsumenckim i co może zrobić osoba, która ma taki pakiet w swojej umowie.

Co zarzuca UOKiK

Według komunikatu UOKiK klienci Aasa Polska, aby uzyskać pożyczkę lub skorzystać z określonych warunków, musieli nabyć dodatkowe usługi: abonamenty medyczne, kursy językowe online, pakiety wsparcia prawnego lub informatycznego. Ich cena wynosiła od kilkuset do kilku tysięcy złotych. Koszt pakietu był automatycznie doliczany do kwoty pożyczki i traktowany jako kredytowany, a więc oprocentowany.

UOKiK podaje przykłady: konsument, który wziął pożyczkę 5 000 zł i odstąpił od umowy w ciągu 14 dni, usłyszał, że do zwrotu jest 7 700 zł, w tym około 2 700 zł za pakiet medyczny, na który, jak twierdzi, się nie zgadzał. Inny konsument zapłacił 2 400 zł za „dobrowolny” pakiet medyczny, który został wliczony do kosztów pożyczki. Urząd zarzucił też wprowadzanie w błąd co do ofert pakietowych oraz zaniżanie rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania (RRSO) w umowach, ponieważ opłaty za pakiety wliczano do całkowitej kwoty kredytu.

Warto pamiętać o statusie sprawy: to decyzja nieprawomocna, więc ostateczna ocena należy do sądu. Komunikat nie podaje liczby poszkodowanych konsumentów.

Czym jest pakiet w świetle ustawy o kredycie konsumenckim

Ustawa z 12 maja 2011 r. o kredycie konsumenckim (tekst jednolity: Dz.U. 2025 poz. 1362) definiuje całkowity koszt kredytu w art. 5 pkt 6. Należą do niego nie tylko odsetki, opłaty, prowizje, podatki i marże, ale także koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń, jeżeli ich poniesienie jest niezbędne do uzyskania kredytu lub do uzyskania go na oferowanych warunkach.

Kluczowe jest więc słowo „niezbędne”. Pakiet nazwany w umowie dobrowolnym nie wypada z kosztów kredytu tylko dlatego, że tak go nazwano. Liczy się, czy bez niego pożyczka w ogóle nie zostałaby udzielona albo zostałaby udzielona drożej.

Na to samo wskazuje wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. w sprawie C-744/24 (P.W. przeciwko Bankowi Polska Kasa Opieki S.A.). Trybunał uznał, że ubezpieczenie nazwane dobrowolnym, którego wykupienie wiązało się z obniżeniem oprocentowania, było wymagane do uzyskania kredytu na oferowanych warunkach, więc jego składka należy do całkowitego kosztu kredytu w rozumieniu dyrektywy 2008/48. Orzeczenie dotyczyło ubezpieczenia, ale logika, że o zaliczeniu do kosztów decyduje funkcja usługi w umowie, a nie jej nazwa, jest bliska sytuacji pakietów usług.

Limit pozaodsetkowych kosztów kredytu

Art. 36a ustawy ogranicza pozaodsetkowe koszty kredytu (MPKK). Przy kredycie o okresie spłaty nie krótszym niż 30 dni maksymalną wysokość oblicza się według wzoru: 10% całkowitej kwoty kredytu plus 10% tej kwoty w skali roku, proporcjonalnie do okresu spłaty (ust. 1). Dla kredytów krótszych niż 30 dni limit wynosi 5% całkowitej kwoty kredytu (ust. 1a). Niezależnie od okresu pozaodsetkowe koszty nie mogą przekraczać 45% całkowitej kwoty kredytu (ust. 2).

Co do nadwyżki, ust. 3 stanowi, że pozaodsetkowe koszty kredytu wynikające z umowy nie należą się w części przekraczającej limit. Ustawa nie wymaga więc osobnego powództwa o ich unieważnienie: nadwyżka po prostu nie przysługuje pożyczkodawcy.

Pozaodsetkowe koszty kredytu to według art. 5 pkt 6a wszystkie koszty, które konsument ponosi w związku z umową, z wyłączeniem odsetek. Jeżeli cena pakietu mieści się w tych kosztach, razem z prowizją i innymi opłatami jest liczona do limitu. Duży pakiet przy niewielkiej pożyczce potrafi więc ten limit przebić samodzielnie.

Sankcja kredytu darmowego

Naruszenie art. 36a nie kończy się na korekcie kosztów. Art. 45 ust. 1 ustawy wymienia art. 36a–36c wśród przepisów, których naruszenie uruchamia sankcję kredytu darmowego: konsument po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu, w terminie i w sposób określony w umowie. W tym samym katalogu znajdują się m.in. art. 30 ust. 1 pkt 1–8, czyli elementy umowy, wśród nich RRSO i całkowita kwota do zapłaty, oraz art. 29 ust. 1.

Uprawnienie ma termin. Art. 45 ust. 5 przewiduje, że wygasa ono po upływie roku od dnia wykonania umowy. Moment „wykonania umowy” w konkretnej sprawie trzeba ustalić na podstawie jej treści i historii spłat.

Pojawiają się orzeczenia stosujące tę konstrukcję do pakietów. W wyroku Sądu Rejonowego w Piszu z 24 kwietnia 2026 r. (sygn. I C 615/25) sąd uznał, że opłata 2 200 zł za pakiet medyczny i telekomunikacyjny potrącona z kwoty pożyczki była usługą dodatkową z art. 5 pkt 6 lit. b ustawy, a niezbędność mogła wynikać z tego, że konsumentowi zakomunikowano, iż bez pakietu umowa nie zostanie zawarta. Po zaliczeniu opłaty do kosztów limit z art. 36a został przekroczony, co umożliwiło skorzystanie z sankcji kredytu darmowego i doprowadziło do oddalenia powództwa o zapłatę. To orzeczenie sądu pierwszej instancji, o którego prawomocności nie mamy informacji, więc traktujemy je jako przykład kierunku, nie jako ugruntowaną linię.

Co możesz sprawdzić w swojej umowie

• Czy w umowie lub w harmonogramie występuje pakiet, abonament albo „usługa dodatkowa”, a jej koszt został doliczony do kwoty pożyczki.
• Czy bez pakietu pożyczka byłaby w ogóle dostępna lub dostępna na takich samych warunkach, na przykład z niższą ratą albo wyższą kwotą.
• Ile wynoszą łącznie wszystkie koszty poza odsetkami i jak ta kwota ma się do limitu z art. 36a przy Twojej kwocie i okresie spłaty.
• Czy RRSO w umowie uwzględnia koszt pakietu, a w umowie podano całkowitą kwotę kredytu i całkowitą kwotę do zapłaty.
• Kiedy umowa została wykonana, czyli od kiedy biegnie roczny termin z art. 45 ust. 5.

Decyzja UOKiK dotyczy konkretnej spółki i, dopóki jest nieprawomocna, nie przesądza wyniku żadnego sporu indywidualnego. Może jednak pomóc w zrozumieniu, jak urząd ocenia mechanizm pakietów. O skutkach dla Twojej umowy decydują jej treść i okoliczności zawarcia.

Podsumowanie

Pakiet usług doliczony do pożyczki może być kosztem kredytu, jeżeli bez niego nie dostałbyś pożyczki albo dostałbyś ją na gorszych warunkach. Wtedy wlicza się go do limitu pozaodsetkowych kosztów kredytu, a jego przekroczenie otwiera drogę do sankcji kredytu darmowego, w terminie roku od wykonania umowy.

Więcej o mechanizmie i zasadach liczenia przeczytasz na stronie poświęconej sankcji kredytu darmowego.

Sprawdź swoją umowę pożyczki

Jeżeli w Twojej umowie jest pakiet usług, prześlij ją do Kancelarii Tabert Przyniczka. Sprawdzimy, czy koszty mieszczą się w limicie, czy RRSO jest prawidłowe i czy w Twoim przypadku przysługuje sankcja kredytu darmowego. Szczegóły i formularz kontaktowy: tabert.pl/sankcja-kredytu-darmowego-skd.