Ryczałt 2027: projekt UD116 i stawka 15% — kogo naprawdę dotknie?

„Nie ma odwrotu — nowy 15% podatek w ryczałcie uderzy w przedsiębiorców już od 2027 roku.” Tego typu nagłówki obiegły w ostatnich tygodniach portale podatkowe i wywołały niepokój wśród osób rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, w tym wynajmujących. Rzeczywistość jest jednak węższa i mniej kategoryczna, niż sugerują tytuły. Chodzi o projekt oznaczony symbolem UD116 — a w czerwcu 2026 r. to wciąż projekt, a nie obowiązujące prawo.

Poniżej wyjaśniamy, co dokładnie zakłada UD116, kogo realnie miałaby objąć stawka 15%, jak ryczałt działa dziś i jak rozsądnie przygotować się na ewentualną zmianę.

Czym jest projekt UD116?

UD116 to numer w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów. Kryje się pod nim projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw — szeroka nowelizacja o charakterze uszczelniającym, obejmująca szereg zmian w PIT, CIT i ryczałcie. To nie jest odrębna „ustawa o nowym 15% podatku”, lecz pakiet, w którym podwyższenie niektórych stawek ryczałtu jest jednym z wielu elementów.

Najważniejsze zastrzeżenie: na czerwiec 2026 r. projekt znajduje się w fazie uzgodnień i opiniowania. Nie został przyjęty przez Radę Ministrów ani skierowany do Sejmu, a tym bardziej uchwalony. Planowana data wejścia w życie to 1 stycznia 2027 r., ale jest to data warunkowa — zależna od dalszego przebiegu prac legislacyjnych. Każde zdanie o „nowym podatku od 2027″ należy więc czytać z tym zastrzeżeniem.

Komu realnie miałaby grozić stawka 15%?

Wbrew najbardziej alarmistycznym nagłówkom projekt nie wprowadza powszechnej podwyżki ryczałtu dla wszystkich. Stawka 15% miałaby dotyczyć wąsko określonych sytuacji, w obu przypadkach wyłącznie od nadwyżki przychodu ponad 100 000 zł rocznie:

• przychodów z najmu lub usług świadczonych na rzecz podmiotów powiązanych — czyli na przykład własnej spółki albo firmy członka rodziny;
• części usług opodatkowanych dziś stawką 8,5%, jeżeli podatnik nie zatrudnia ani jednego pracownika na pełny etat.

Odrębnie projekt przewiduje stawkę 17% dla najmu lub dzierżawy praw własności intelektualnej (na przykład znaków towarowych) na rzecz podmiotów powiązanych. Wspólnym mianownikiem tych zmian jest uszczelnienie — ograniczenie optymalizacji polegającej na przerzucaniu przychodów między powiązanymi podmiotami lub na korzystaniu z niskiej stawki bez realnej struktury. To nie jest cios w typowego wynajmującego mieszkanie czy w drobnego usługodawcę zatrudniającego pracowników.

Jak ryczałt od najmu i usług działa dziś?

Żeby ocenić skalę ewentualnej zmiany, warto przypomnieć stan obecny. Najem prywatny (poza działalnością gospodarczą) jest dziś opodatkowany ryczałtem według stawek 8,5% do kwoty 100 000 zł przychodu w roku i 12,5% od nadwyżki ponad ten próg (art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne). Co istotne, od 2023 r. najem prywatny może być rozliczany wyłącznie ryczałtem — ustawodawca odebrał możliwość opodatkowania go na zasadach ogólnych, według skali podatkowej.

Warto też wiedzieć, że stawka 15% w ryczałcie nie jest niczym nowym sama w sobie — funkcjonuje od lat dla szerokiego katalogu usług wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy (między innymi reklama, zarządzanie nieruchomościami na zlecenie czy część usług doradczych). Projekt UD116 nie „tworzy” więc stawki 15% od zera, lecz rozszerza jej zastosowanie na nowe, ściśle określone sytuacje. Dla przedsiębiorców planujących zmianę formy opodatkowania to różnica zasadnicza: rozmawiamy o doprecyzowaniu reguł, a nie o całkowicie nowej daninie.

A estoński CIT — czy to alternatywa?

W dyskusji o zmianach często pojawia się estoński CIT, czyli ryczałt od dochodów spółek (rozdział 6b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, art. 28c–28t). Jego stawki to 10% dla małego podatnika i podatnika rozpoczynającego działalność oraz 20% dla pozostałych (art. 28o), a podatek płaci się dopiero w momencie wypłaty zysku, a nie na bieżąco (art. 28t).

Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć: estoński CIT to reżim dla spółek, a nie alternatywa dla osoby fizycznej rozliczającej najem prywatny. Tego nie da się po prostu „przełączyć”. Skorzystanie z estońskiego CIT wymaga prowadzenia działalności w formie spółki spełniającej warunki z art. 28j (między innymi wspólnicy będący wyłącznie osobami fizycznymi, odpowiedni poziom zatrudnienia, limit przychodów pasywnych). Przeniesienie najmu czy usług do spółki to osobna decyzja restrukturyzacyjna — z własnymi kosztami, obowiązkami i ryzykami, którą trzeba policzyć indywidualnie, a nie traktować jak równoległą „stawkę do wyboru”.

Jak się przygotować?

Choć UD116 to wciąż projekt, kierunek zmian jest na tyle czytelny, że warto zawczasu ocenić własną sytuację. Praktyczne kroki:

• Sprawdź, czy świadczysz usługi lub wynajmujesz na rzecz podmiotów powiązanych (własna spółka, firma rodziny) — to one są w centrum projektowanych zmian.
• Zweryfikuj zatrudnienie — projektowana stawka 15% dla części usług dziś objętych 8,5% wiąże się z brakiem pracownika na pełny etat.
• Oszacuj, czy Twój przychód przekracza próg 100 000 zł — poniżej niego projektowane podwyżki nie miałyby zastosowania.
• Jeżeli rozważasz zmianę formy działalności (na przykład spółkę i estoński CIT), policz pełny rachunek, a nie samą stawkę nominalną.
• Śledź losy projektu — dopóki nie zostanie uchwalony, nic się nie zmienia, a szczegóły mogą jeszcze ulec modyfikacji w toku prac legislacyjnych.

Podsumowanie

UD116 to realny projekt, ale nie powszechna rewolucja w ryczałcie. Stawka 15% miałaby uderzyć przede wszystkim w optymalizację z udziałem podmiotów powiązanych i w przychody powyżej 100 000 zł, a planowane wejście w życie 1 stycznia 2027 r. jest warunkowe. Najlepszym momentem na decyzje jest okres, w którym zmiany są jeszcze projektem — wtedy można spokojnie przemodelować strukturę, zamiast reagować pod presją terminu.

Kancelaria Tabert Przyniczka doradza przedsiębiorcom w wyborze i zmianie formy opodatkowania oraz w bezpiecznym układaniu współpracy z podmiotami powiązanymi. Jeśli rozliczasz się ryczałtem lub rozważasz przejście na inną formę, sprawdź naszą ofertę dla przedsiębiorców i skontaktuj się z nami — ocenimy, czy projektowane zmiany mogą dotyczyć Twojej firmy, i wskażemy, co warto zrobić jeszcze przed 2027 rokiem.